گروه نرم افزاری آسمان

وردپرس به عنوان محبوب‌ترین سیستم مدیریت محتوا در جهان، سال‌هاست که ابزار اصلی طراحان وب و تولیدکنندگان محتوا محسوب می‌شود. یکی از بزرگ‌ترین تغییرات در تاریخ وردپرس، معرفی ویرایشگر گوتنبرگ (Gutenberg Editor) در نسخه ۵ این سیستم بود که به‌نوعی جایگزین ویرایشگر کلاسیک (Classic Editor) شد. این تغییر، نقطه عطفی در نحوه‌ی تولید و طراحی محتوا در وردپرس بود و نگاه کاربران را به فرآیند ویرایش نوشته‌ها کاملاً دگرگون کرد.
اما سؤال اصلی بسیاری از کاربران این است که بین گوتنبرگ و ویرایشگر کلاسیک کدام بهتر است؟ در این مقاله به‌صورت کامل به بررسی تفاوت‌ها، مزایا، معایب و کاربردهای هر دو خواهیم پرداخت تا بتوانید بهترین گزینه را برای نیاز خود انتخاب کنید.

گوتنبرگ چیست و چرا به وردپرس اضافه شد؟

گوتنبرگ در واقع نسل جدید ویرایشگر وردپرس است که از سال ۲۰۱۸ به عنوان بخشی از هسته اصلی وردپرس معرفی شد. هدف از توسعه گوتنبرگ، ارائه‌ی تجربه‌ای مدرن‌تر، کاربرپسندتر و بصری‌تر در تولید محتوا بود. این ویرایشگر مبتنی بر بلوک‌ها (Blocks) است؛ به این معنی که هر بخش از محتوا (مانند پاراگراف، تصویر، ویدیو، دکمه یا نقل قول) به صورت یک بلوک جداگانه عمل می‌کند.
این ساختار باعث می‌شود کاربر بتواند بخش‌های مختلف محتوا را به راحتی جابه‌جا کرده یا تنظیمات اختصاصی برای هر بخش در نظر بگیرد. مثلاً می‌توانید رنگ پس‌زمینه‌ی یک پاراگراف را تغییر دهید، برای یک تصویر کپشن سفارشی بنویسید یا بلوک‌هایی چندستونه ایجاد کنید.
گوتنبرگ از همان ابتدا با هدف جایگزینی افزونه‌های صفحه‌ساز طراحی شد تا کاربران بدون نیاز به ابزارهای خارجی بتوانند صفحاتی حرفه‌ای بسازند. در واقع، وردپرس با معرفی گوتنبرگ سعی کرد تجربه‌ای مشابه با صفحه‌سازهایی مانند Elementor یا Divi ارائه دهد، اما در قالبی سبک‌تر و یکپارچه‌تر با هسته وردپرس.

ویرایشگر کلاسیک وردپرس؛ سادگی در کنار سرعت و تمرکز

پیش از معرفی گوتنبرگ، تمام کاربران وردپرس از ویرایشگر کلاسیک برای نوشتن پست‌ها و صفحات استفاده می‌کردند. این ویرایشگر مبتنی بر TinyMCE است و ظاهری بسیار ساده دارد؛ شبیه به برنامه‌هایی مانند Microsoft Word. در محیط ویرایشگر کلاسیک، کاربر تنها با یک صفحه متنی مواجه است که در آن می‌تواند متن بنویسد، آن را قالب‌بندی کند، لینک بگذارد یا تصویری درج کند.
یکی از بزرگ‌ترین نقاط قوت ویرایشگر کلاسیک، سادگی و سرعت بالا در نوشتن محتواست. برای افرادی که بیشتر روی تولید محتوای متنی تمرکز دارند و نیازی به طراحی‌های خاص ندارند، این ویرایشگر بسیار مناسب است. هیچ منوی پیچیده‌ای در کار نیست و همه چیز تنها با چند کلیک انجام می‌شود.
با این حال، محدودیت اصلی ویرایشگر کلاسیک این است که از نظر طراحی ظاهری انعطاف چندانی ندارد. برای مثال، اگر بخواهید یک صفحه چندستونه یا بخش گرافیکی خاص طراحی کنید، باید از افزونه‌های کمکی یا کد HTML استفاده کنید. همین موضوع باعث شد که وردپرس برای پاسخ به نیازهای جدید کاربران، گوتنبرگ را به عنوان نسل بعدی ویرایشگر خود معرفی کند.

تفاوت‌های ساختاری گوتنبرگ و ویرایشگر کلاسیک

تفاوت اصلی گوتنبرگ و ویرایشگر کلاسیک در نحوه ساخت و ویرایش محتوا است. در ویرایشگر کلاسیک، شما با یک ویرایشگر متنی ساده روبه‌رو هستید که همه‌ی محتوا در یک محیط واحد نوشته می‌شود. اما در گوتنبرگ، محتوا از بخش‌های جداگانه تشکیل شده که هرکدام قابلیت ویرایش و تنظیمات خاص خود را دارند.
به عنوان مثال، در گوتنبرگ می‌توانید برای هر بلوک رنگ پس‌زمینه جداگانه تعیین کنید، فونت‌ها را تغییر دهید، یا حتی فاصله بین بلوک‌ها را تنظیم کنید. همچنین می‌توانید بلوک‌ها را با کشیدن و رها کردن (Drag & Drop) جابه‌جا کنید.
در مقابل، ویرایشگر کلاسیک بیشتر شبیه یک صفحه ساده برای تایپ است. این سادگی برای نویسندگان حرفه‌ای و کسانی که فقط می‌خواهند متن بنویسند عالی است، اما برای کسانی که قصد دارند صفحاتی مدرن و ترکیبی از متن، تصویر، و ویدیو بسازند، محدودیت زیادی دارد.
در نتیجه، گوتنبرگ را می‌توان ترکیبی از ویرایشگر متن و صفحه‌ساز دانست، در حالی که ویرایشگر کلاسیک تنها یک ابزار نوشتن ساده است.

مزایای گوتنبرگ برای طراحان و کاربران حرفه‌ای

یکی از بزرگ‌ترین مزایای گوتنبرگ، انعطاف‌پذیری بالا در طراحی صفحات است. شما می‌توانید بدون هیچ افزونه اضافی، صفحات چندبخشی با ظاهر حرفه‌ای طراحی کنید. هر بلوک در گوتنبرگ تنظیمات خاص خود را دارد، از رنگ پس‌زمینه گرفته تا سایه، فاصله، فونت و تراز متن.
این ویژگی‌ها باعث شده گوتنبرگ به گزینه‌ای محبوب برای طراحان سایت و افرادی که به ظاهر صفحات اهمیت می‌دهند تبدیل شود. از سوی دیگر، گوتنبرگ به‌خوبی با قالب‌ها و افزونه‌های مدرن وردپرس هماهنگ است و بسیاری از توسعه‌دهندگان از ساختار بلوک‌محور آن برای طراحی قالب‌های جدید استفاده می‌کنند.
یکی دیگر از مزایای مهم گوتنبرگ، پشتیبانی از بلوک‌های سفارشی (Custom Blocks) است. توسعه‌دهندگان می‌توانند بلوک‌های اختصاصی با قابلیت‌های خاص برای مشتریان خود ایجاد کنند. به عنوان مثال، در پروژه‌های طراحی سایت در مشهد، طراحان می‌توانند بلوک‌هایی مخصوص معرفی خدمات یا نمونه‌کارها بسازند تا مشتری بتواند بدون دانش فنی، محتوای سایت خود را تغییر دهد.
البته گوتنبرگ بی‌نقص نیست؛ برخی کاربران معتقدند رابط کاربری آن در مقایسه با کلاسیک کمی پیچیده است و برای کاربران مبتدی زمان می‌برد تا به آن عادت کنند. اما به مرور، با بروزرسانی‌های مداوم وردپرس، استفاده از آن بسیار آسان‌تر شده است.

مزایای ویرایشگر کلاسیک برای نویسندگان و تولیدکنندگان محتوا

ویرایشگر کلاسیک همچنان محبوب بسیاری از نویسندگان و مدیران محتوا است، زیرا تمرکز را از طراحی برمی‌دارد و تمام توجه کاربر را بر نوشتن معطوف می‌کند. در محیط کلاسیک، هیچ حواس‌پرتی‌ای وجود ندارد؛ تنها متن و چند دکمه ساده برای فرمت‌بندی.
برای کسانی که مقالات آموزشی، تحلیلی یا خبری منتشر می‌کنند، ویرایشگر کلاسیک بهترین گزینه است. همچنین چون سبک‌تر است، در مرورگرهای قدیمی یا سیستم‌های ضعیف عملکرد بهتری دارد.
مزیت دیگر ویرایشگر کلاسیک، سازگاری بالا با افزونه‌های قدیمی است. بسیاری از افزونه‌هایی که قبل از معرفی گوتنبرگ ساخته شده‌اند، هنوز با این ویرایشگر سازگارتر هستند. به همین دلیل، برخی از وب‌سایت‌های قدیمی هنوز ترجیح می‌دهند از افزونه Classic Editor برای حفظ سازگاری و ثبات استفاده کنند.
با این حال، محدودیت‌های طراحی در این ویرایشگر باعث شده بسیاری از کاربران به تدریج به سمت گوتنبرگ مهاجرت کنند، مخصوصاً کسانی که نیاز به طراحی صفحات مدرن و تعاملی دارند.

انتخاب نهایی؛ گوتنبرگ یا ویرایشگر کلاسیک؟

انتخاب بین گوتنبرگ و ویرایشگر کلاسیک به هدف شما از استفاده از وردپرس بستگی دارد. اگر تمرکز شما بر تولید محتوا است و می‌خواهید بدون درگیر شدن با طراحی، متن خود را منتشر کنید، ویرایشگر کلاسیک برایتان گزینه‌ای سریع و قابل‌اعتماد است.
اما اگر به دنبال طراحی خلاقانه، کنترل کامل بر ظاهر صفحات، و استفاده از امکانات جدید وردپرس هستید، گوتنبرگ انتخاب بهتری است. این ویرایشگر آینده‌ی وردپرس محسوب می‌شود و تیم توسعه اصلی وردپرس نیز تمرکز خود را بر توسعه‌ی قابلیت‌های آن گذاشته است.
در پروژه‌های حرفه‌ای و طراحی سایت‌های مدرن، تقریباً همه طراحان و توسعه‌دهندگان از گوتنبرگ استفاده می‌کنند، زیرا امکان ساخت صفحات واکنش‌گرا، مدرن و جذاب را بدون نیاز به افزونه‌های متعدد فراهم می‌کند.

جمع‌بندی: آینده وردپرس در دستان گوتنبرگ

در پایان باید گفت که هر دو ویرایشگر مزایا و محدودیت‌های خاص خود را دارند، اما آینده‌ی وردپرس به‌طور قطع به سمت گوتنبرگ در حال حرکت است. این ویرایشگر با ساختار بلوک‌محور خود، بستری فراهم کرده تا کاربران بدون نیاز به کدنویسی بتوانند صفحات وب را همان‌طور که تصور می‌کنند، طراحی کنند.
ویرایشگر کلاسیک همچنان جایگاه خود را میان نویسندگان حفظ کرده است، اما از نظر امکانات بصری و طراحی، فاصله‌ی زیادی با گوتنبرگ دارد. اگر به دنبال تجربه‌ای مدرن‌تر، خلاقانه‌تر و قابل توسعه‌تر هستید، گوتنبرگ بهترین انتخاب برای شما خواهد بود.
در نهایت، تفاوت میان این دو ویرایشگر، تفاوت میان دو رویکرد است: یکی سادگی در نوشتن، و دیگری آزادی در طراحی. وردپرس با گوتنبرگ در حال ساخت آینده‌ای است که در آن هر کاربر، طراح سایت خودش خواهد بود.